Bài giảng GDCD Khối 10 - Bài 4: Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng

Nội dung tài liệu: Bài giảng GDCD Khối 10 - Bài 4: Nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng

1. BÀI 4: NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT HIỆN TƯỢNG
2. 2. Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng a. Giải quyết mâu thuẫn • Tình huống 1: Mâu thuẫn giữa hai mặt đồng hóa và dị hóa của sinh vật được giải quyết có tác dụng như thế nào? • Tình huống 2: Mâu thuẫn cơ bản giữa nhân dân Việt Nam với Đế quốc Mĩ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ được giải quyết có tác dụng như thế nào? • Tình huống 3: Mâu thuẫn giữa chăm học, lười học nếu được giải quyết nó có tác dụng như thế nào? HS nhận xét các tình huống?
3. => Sự vật, hiện tượng nào cũng bao gồm những mâu thuẫn khác nhau. Khi mâu thuẫn cơ bản được giải quyết thì sự vật, hiện tượng chứa đựng nó cũng chuyển hóa thành sự vật, hiện tượng khác. Đây là ý nghĩa của việc giải quyết mâu thuẫn.
4. Sự đấu tranh giữa hai mặt biến dị và di truyền trong điều kiện môi trường hết sức đa dạng và luôn luôn thay đổi đã làm cho các giống, loài mới của sinh vật xuất hiện và sinh vật mới lại tiếp tục xuất hiện mâu thuẫn. Sự đấu tranh giữa giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ đã làm cho XH CHNL tiêu vong, hình thành XH PK, XH PK ra đời tiếp tục xuất hiện mâu thuẫn giữa giai cấp địa chủ và giai cấp nông dân.
5. - Mỗi mâu thuẫn bao hàm sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập - Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập làm cho các sự vật, hiện tượng không giữu nguyên trạng thái cũ => Kết quả là mâu thuẫn cũ mất đi, mâu tghuẫn mới hình thành, sự vật hiện tượng cũ được thay bằng sự vật và hiện tượng mới. => Do đó, sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng.
6. b. Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh Tình huống: Cả lớp 10 D ai cũng phấn đấu chăm chỉ học tập, thực hiện đúng quy chế của nhà trường. Tuy nhiên, có hai bạn trong lớp thường xuyên đi muộn, bỏ tiết lại hay nói leo, mất trật tự trong giờ học, vì thế lớp thường bị trừ rất nhiều điểm thi đua. Tuần rồi trong bảng xếp loại thi đua lớp đứng thứ 29/29 lớp trong toàn trường. Cả lớp ai cũng ấm ức nhưng chẳng ai dám góp ý hay phê bình hai bạn đó cả. Theo em, tập thể lớp 10 D cần phải làm gì để đưa phong trào của lớp đi lên ?
7. Mâu thuẫn được giải quyết như thế nào? Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng sự đấu tranh giữa các mặt đối lập, không phải bằng con đường điều hòa mâu thuẫn.
8. Qua bài học rút ra được bài học gì cho bản thân? - Để giải quyết mâu thuẫn phải có phương pháp đúng, phải phân tích mâu thuẫn cụ thể trong tình hình cụ thể. - Phân tích điểm mạnh và điểm yếu của từng mặt đối lập. Phân tích mối quan hệ giữa các mặt mâu thuẫn. - Phải biết phân biệt đúng, sai, tiên bộ, lạc hậu. - Nâng cao nhận thức xã hội, phát triển nhân cách. - Biết đấu tranh phê bình và tự phê bình - Tránh tư tưởng “dĩ hòa vi quý”.
9. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM Câu 1: Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng con đường nào dưới đây? A. Đấu tranh giữa các mặt đối lập. B. Thống nhất giữa các mặt đối lập. C. Điều hòa các mặt đối lập. D. Tổng hòa các mặt đối lập.
10. Câu 2: Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là A. nguồn gốc của sự phát triển. B. cách thức của sự phát triển. C. nội dung của sự phát triển. D. xu hướng của sự phát triển.
11. Câu 3: Khi nào các mặt đối lập được coi là thống nhất với nhau? A. Làm tiền đề tồn tại cho nhau. B. Là cơ sở phát triển của nhau. C. Là điều kiện tồn tại cho nhau. D. Là động lực thúc đẩy nhau.
12. Câu 4: Những mặt đối lập của mâu thuẫn luôn tồn tại ở đâu? A. Một sự vật, hiện tượng cụ thể. B. Hai sự vật, hiện tượng khác nhau. C. Hai sự vật hiện tượng giống nhau. D. Những sự vật, hiện tượng khác nhau.
13. Câu 5: Theo em, để một tập thể phát triển, biện pháp giải quyết mâu thuẫn nào dưới đây là hiệu quả nhất? A. Phê bình và tự phê bình. B. Xóa bỏ mâu thuẫn. C. Dĩ hòa vi quý. D. Triệt tiêu mâu thuẫn.
14. Câu 6: Mâu thuẫn về lợi ích giữa giai cấp Tư sản và Vô sản phải được giải quyết bằng cách nào sau đây? A. Giai cấp Tư sản cải cách bộ máy quản lí xã hội. B. Giai cấp Vô sản biểu tình đòi tăng lương. C. Giai cấp Tư sản giảm giờ làm cho giai cấp Vô sản. D. Giai cấp Vô sản đấu tranh lật đổ giai cấp Tư sản.
15. Câu 8: Em sẽ lựa chọn cách nào sau đây để giải quyết mâu thuẫn giữa các bạn chăm học và lười học trong lớp? A. Không quan tâm vì không phải việc của mình. B. Dung hòa giữa tư tưởng chăm học và lười học. C. Đấu tranh để loại bỏ tư tưởng lười học. D. Không quan tâm vì sợ mất lòng các bạn.
16. Câu 9: Theo quan điểm Triết học Mác - Lênin, mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng A. sự chuyển hoá giữa các mặt đối lập. B. sự phủ định giữa các mặt đối lập. C. sự đấu tranh giữa các mặt đối lập. D. sự điều hòa giữa các mặt đối lập.
17. Câu 10: Nguồn gốc vận động phát triển của sự vật hiện tượng là do A. sự đấu tranh giữa các mặt đối lập. B. sự chuyển hoá giữa các mặt đối lập. C. sự phủ định giữa các mặt đối lập. D. sự điều hòa giữa các mặt đối lập.