Bài giảng Lịch sử Lớp 12 - Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng tám (1939-1945). Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời (Tiết 1)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Lịch sử Lớp 12 - Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa tháng tám (1939-1945). Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời (Tiết 1)

1. BÀI 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939-1945). NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI I. Tình hình Việt Nam trong những năm 1939-1945 II. Phong trào giải phóng dân tộc từ tháng 9/1939 đến tháng 3/1945 III. Khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền IV. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập (2-9-1945)
2. I.Tình hình Việt Nam trong những năm 1939-1945 1.Chính trị -9/1939, CTTG 2 bùng nổ - 9/1940 Nhật vào miền Bắc Việt Nam -> Pháp đầu hàng, cấu kết với Nhật → bóc lột nhân dân ta, “một cổ hai tròng” -Nhật và tay sai tuyên truyền lừa bịp để dọn đường hất cẳng Pháp - 1945 Đức thiệt hại ở châu Âu, Nhật thua to ở châu Á - Thái Bình Dương -9/3/1945 Nhật đảo chính Pháp độc chiếm Đông Dương.
3. 2.Kinh tế -xã hội Kinh tế: -Chính sách của Pháp: “kinh tế chỉ huy”, tăng thuế cũ, đặt thuế mới -Chính sách của Nhật : Cướp ruộng đất- bắt nông dân nhổ lúa, ngô trồng đay, thầu dầu, - Yêu cầu Pháp xuất nguyên liệu với giá rẻ -Buộc Pháp giao quyền kiểm soát sân bay, bến cảng -Đầu tư ngành phục vụ nhu cầu quân sự:Mangan, sắt, quặng mỏ Xã hội: -Nhân dân cùng cực: Cuối 1944 đầu 1945 gần 2 triệu đồng bào chết đói (Vợ Nhặt) -Công nhân: bị bóc lột nặng nề, làm việc từ 10-12 giờ, lương giảm -Nông dân: Sưu cao, thuế nặng, phải đi lính, đi phu -TTS: mất việc hoặc giảm lương, tiểu thương bán ế hàng -TSDT: bị phá sản, thiệt hại → Mâu thuẩn dân tộc: nhân dân Việt Nam với Pháp - Nhật gay gắt.
4. II. Phong trào giải phóng dân tộc từ tháng 9/1939 đến tháng 3/1945 1. Hội nghị BCH TƯ Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 11-1939 - HN 11/1939 : họp ở Bà Điểm (Hóc Môn - Gia Định) do Nguyễn Văn Cừ chủ trì -Nhiệm vụ : +Đánh đổ ĐQ và tay sai, GPDT, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập +Tạm gác khẩu hiệu CM ruộng đất +Đề ra khẩu hiệu: tịch thu ruộng đất ĐQ, ĐC phản bội quyền lợi dân tộc chống tô cao lãi nặng. +Thay khẩu hiệu thành lập chính quyền Xô viết Công - nông - binh bằng khẩu hiệu lập Chính phủ dân chủ cộng hòa
5. Phương pháp : - Chuyển từ đấu tranh đòi dân sinh dân chủ sang trực tiếp đánh đổ ĐQ, tay sai - Từ hợp pháp, nửa hợp pháp sang bí mật, bất hợp pháp Chủ trương: Mặt trận Thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương Ý nghĩa : Đánh dấu sự chuyển hướng quan trọng đặt nhiệm vụ GPDT lên hàng đầu → đúng đắn, nhạy bén của Đảng.